Poezja i eseistyka w najlepszym formacie
  • In English
  • Strona główna
  • Mapa strony
  • Dodaj do ulubionych

Indeks autorów  Artur Międzyrzecki 

Artur Międzyrzecki

Poeta, tłumacz, eseista.

Urodzony 6 listopada 1922 w Warszawie w rodzinie inteligenckiej: syn Mieczysława Międzyrzeckiego i Pelagii z Fuchsów. Do szkoły średniej uczęszczał w Warszawie. We wrześniu 1939 usiłował zaciągnąć się do oddziałów formujących się we wschodnich województwach. Po wkroczeniu Armii Czerwonej pozostał we Lwowie, skąd w 1940 został wywieziony w głąb ZSRR, do Kazachstanu. W 1942 zaciągnął się do Armii Polskiej generała Andersa. Służył jako podchorąży (później podporucznik) w pułku artylerii. Odbył cały szlak bojowy 2. Korpusu Polskiego. Brał udział w kampanii włoskiej, uczestniczył w bitwie pod Monte Cassino (odznaczony Krzyżem Monte Cassino) i w bitwie o Bolonię. Po wojnie Rząd Londyński przyznał mu stopień porucznika.

Debiutował w 1943 wierszem Namiot z Kanady, wyróżnionym I nagrodą w konkursie wychodzącego wówczas w Bagdadzie tygodnika "Orzeł Biały" (druk w nr.15); w piśmie tym publikował do 1944. Nadto utwory poetyckie i prozą ogłaszał m.in. w "Dzienniku Żołnierza APW" [Armii Polskiej na Wschodzie] (Tel Awiw-Kair, 1943-1944), "W drodze" (Jerozolima, 1943), w wydawnictwie Wileńskiej Brygady Żubrów "Sitwa" (1943-1946) i "Na szlaku Kresowej" (Włochy, 1944).

Po zakończeniu działań wojennych studiował na uniwersytetach w Bolonii, a od 1946 w Paryżu (École des Sciences Politiques). W tym czasie przysyłał wiersze do krajowych pism literackich, m.in. do tygodnika "Odrodzenie" (1947-1949).

Ukończywszy studia powrócił 1950 do Polski i zamieszkał w Warszawie, z którą od dzieciństwa czuł się bardzo związany. Oprócz poezji publikował prozę, teksty krytycznoliterackie oraz przekłady z wielu języków, głównie z francuskiego i angielskiego. Od 1949 był członkiem Związku Literatów Polskich (do rozwiązania Związku w 1983); w latach 1957-1968 wchodził w skład Zarządu Głównego, a od 1965 pełnił funkcję wiceprezesa ZLP, w 1968 zrezygnował z udziału w Zarządzie.

W 1950 nawiązał współpracę z tygodnikiem "Nowa Kultura"; publikował tu wiersze, artykuły i przekłady do 1962; od 1956 należał do zespołu redakcyjnego tego pisma i do 1958 kierował działem poezji. Równocześnie od 1951 współpracował z tygodnikiem "Świat", w którym ogłaszał początkowo szkice o dawnej Warszawie, a w latach 1962-1965 także cotygodniowy felieton "Ludzie i książki". Drukował także m.in. w "Twórczości" (od 1950), "Nowych Książkach" (1957-1965), "Polsce" (1959-1962), "Współczesności" (1959-1965) oraz "Tygodniku Powszechnym" (od końca lat sześćdziesiątych).

W 1954 poślubił Julię Hartwig, poetkę i tłumaczkę.

W 1957 został członkiem korespondentem Centre Internationale d'Études Poétiques przy Bibliotece Królewskiej w Brukseli i członkiem kolegium pisma "Le Courier de Centre Internationale d'Études Poétiques". Od 1959 należał do polskiego PEN Clubu. Od tegoż roku wchodził w skład jury Międzynarodowej Nagrody Poezji w Knokke (Belgia), w 1986 był jego przewodniczącym. Wchodził w skład kolegium redakcyjnego pism "Revue Internationale des Arts et des Lettres" (Paryż, 1962-1964) i "L'Astrado" (Tulon, 1965-1975).

W latach 1956, 1959, 1962, 1964, 1966 przedstawiał twórczość młodych poetów w kolejnych tomach Almanachu Młodych

Był zastępcą redaktora naczelnego miesięcznika "Poezja", od założenia tego pisma w 1965; w 1968 został usunięty z redakcji.

W 1965 uczestniczył w międzynarodowym seminarium humanistycznym w Harvard University w USA. Do Stanów Zjednoczonych wyjechał też w 1970, jako stypendysta i wykładowca International Writing Program w State University of Iowa. Następnie wykładał w Drake University (Des Moines, 1971/72), State University of New York (1972-1974), Alliance College w Cambridge Springs (1975/75). W latach 1971-1973 wygłaszał również wykłady na uniwersytetach kanadyjskich.

Za przekłady z literatury francuskiej otrzymał nagrodę Polskiego PEN Clubu (1971) oraz Prix de Traduction, przyznawaną przez francuską Fondation d'Hautevilliers (1977).

W styczniu 1976 był sygnatariuszem "Memoriału 101", wyrażającego protest przeciw projektowanym przez władze zmianom w Konstytucji PRL.

W latach 1977-1978 przebywał na stypendium Fundacji Kościuszkowskiej w Stanach Zjednoczonych. W 1978 został wiceprezesem Polskiego PEN Clubu.

W 1980-1981 był ekspertem Komisji Kultury w Regionie Mazowsze NSZZ "Solidarność". Brał czynny udział w zorganizowaniu w 1981 Kongresu Kultury Polskiej, przerwanego przez stan wojenny. W 1982 (po zawieszeniu działalności Poskiego PEN Clubu w grudniu 1981 przez władze stanu wojennego) został członkiem honorowym Francuskiego PEN Clubu. W l983-1984 uczestniczył w seminariach Woodrow Wilson Center w Waszyngtonie.

Otrzymał m.in. akademickie wyróżnienie Ida Beam Professorship na State University of Iowa (1986), wraz z Julią Hartwig nagrodę Thornton Wilder Prize (1986), przyznawaną przez Columbia University w Nowym Yorku, nagrodę Fundacji Alfreda Jurzykowskiego za całokształt twórczości oraz nagrodę "Literatury na świecie" (1989).

W latach 1987-1990 był członkiem Komitetu Obywatelskiego prz przewodniczącym NSZZ "Solidarność" Lechu Wałęsie. Współzałożyciel Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989).

W 1990 wszedł w skład Aeropagu "Tygodnika Literackiego" (do 1991) i Rady pisma "NaGłos".

W 1991 został wybrany na prezesa Polskiego PEN Clubu (ponownie w 1995), a także na wiceprezesa Międzynarodowej Federacji PEN Clubów.

Zmarł 2 listopada 1996 w Warszawie.


opracowanie Prekursor